Jak przygotować firmę do audytu lub kontroli skarbowej

Kontrola skarbowa lub audyt finansowy to jedno z tych zdarzeń, które właściciele firm odkładają od myśli. A gdy już się zdarzy — albo są dobrze przygotowani i przechodzą przez to sprawnie, albo spędzają tygodnie w chaosie. Różnica zaczyna się na długo przed samą kontrolą.

Dwa różne rodzaje kontroli

Kontrola skarbowa (US/UCS/ZUS)

Sprawdzanie prawidłowości rozliczeń podatkowych i składkowych. Kluczowe: kompletność i spójność dokumentacji, terminowość rozliczeń, poprawność kwalifikacji kosztów.

Audyt finansowy

Badanie sprawozdania finansowego przez biegłego rewidenta — obowiązkowy dla spółek powyżej określonych progów, często wymagany przez banki. Kluczowe: spójność danych między systemem a sprawozdaniem, prawidłowość wyceny aktywów.

Co zrobić z 3-miesięcznym wyprzedzeniem

• Przeprowadź wewnętrzny przegląd dokumentacji za kontrolowany okres
• Skompletuj faktury, umowy i dowody zapłaty dla 20–30 największych transakcji
• Sprawdź, czy rejestry VAT zgadzają się z deklaracjami
• Zidentyfikuj transakcje z podmiotami powiązanymi i sprawdź dokumentację cen transferowych
• Skontaktuj się z doradcą podatkowym — niech oceni obszary ryzyka

Najczęstsze błędy, które komplikują kontrolę

• Nieprawidłowe faktury — błędy w danych nabywcy, sprzedawcy, stawkach VAT — wymagają korekt, które wydłużają kontrolę
• Nieuporządkowana dokumentacja magazynowa — rozbieżności między stanem faktycznym a systemem
• Prywatne wydatki w kosztach firmy — obszar, który kontrolujący sprawdzają szczególnie starannie

Jak zachowywać się podczas kontroli